زمانيکه پرونده از هر جهت تکميل   مي‎شود براي تعيين وقت رسيدگي نزد قاضي دادگاه فرستاده مي‎شود و قاضي دستور   تعيين وقت مي‎دهد. زمان جلسه رسيدگي توسط قاضي دادگاه تعيين مي‎شود.


جلسه دادرسي


جلسه  دادرسي زماني تشکيل مي‎شود که  پرونده از هر جهت تکميل شود و براي تعيين  وقت رسيدگي نزد قاضي دادگاه  فرستاده مي‎شود و قاضي دستور تعيين وقت  مي‎دهد. زمان جلسه رسيدگي توسط قاضي  دادگاه تعيين مي‎شود و معمولا منشي  دادگاه يا مدير دفتر دادگاه مهلتي که  قاضي مشخص کرده را در دفتر تعيين  اوقات دادگاه وارد مي‎کنند. در مجله دلتا تصميم داريم انواع جلسات دادرسي را تعريف کنيم و بررسي کنيم و با توجه به چه شرايطي قاضي جلسات دادرسي را تعيين مي‎کند.


انواع جلسات دادرسي


جلسات دادرسي به شرح زير هستند:



  1. جلسه دادرسي عادي يا معمولي

  2. جلسه دادرسي خارج از نوبت

  3. جلسه دادرسي فوق العاده


جلسه دادرسي


جلسه دادرسي عادي (معمولي) : اين جلسه بر طبق زماني که در دفتر تعيين اوقات دادگاه وجود دارد تعيين   مي‎شود و به طرف هاي دعوا و کلاي آن ها ابلاغ مي‎شود. دادرسي عادي در اولين   زماني که دادگاه دارد معين مي‎شود.


جلسه رسيدگي خارج از نوبت : خارج   از نوبت به جلسه اي گفته مي‎شود که بدون توجه به ترتيب دفتر تعيين اوقات   دادگاه، تعيين شود. قانونگذار به دليل فوريتي که برخي پرونده ها دارند به   دادگاه اين اجازه را داده است که به آن ها خارج از نوبت عادي رسيدگي کند.   بنابراين جلسه خارج از نوبت نزديک تر از وقتي است که در دفتر تعيين اوقات   براي جلسه عادي و معمولي تعيين مي‎شود. در قوانين موارد زيادي وجود دارد  که  بايد وقت رسيدگي خارج از نوبت تعيين شود. به عنوان مثال، اگر نوبت  پرونده  هاي دادگاه شش ماه باشد، و دادگاه نوبت يک ماهه يا دو ماهه جهت  رسيدگي به  پرونده بدهد به نوعي رسيدگي خارج از نوبت است.


معيار تشخيص وقت عادي از وقت خارج از نوبت چيست؟


طبق  قانون ضابطه و معيار خاصي در اين مورد  وجود ندارد. اما بر اساس يک قاعده  کلي مي‎توان گفت که ملاک و معيار تشخيص  وقت عادي از وقت خارج از نوبت به  صورت عرفي است که قاضي دادگاه زمان جلسه  رسيدگي را در بين اوقات رسيدگي  دادگاه به عنوان وقت خارج از نوبت تعيين و  دستور ابلاغ آن را صادر مي‎کند.  به عنوان مثال پرونده اي که مهلت رسيدگي به  آن 6 ماه تعيين شده به طور  قطع و يقين نمي‎توان گفت نسبت به وقت 6 ماهه،  چه زماني خارج از نوبت است.  البته قاضي با توجه به کثرت ارجاعات روزانه و  ظرفيت دفتر تعيين اوقات و  کيفيت پرونده هاي ارجاعي به تعيين جلسه خارج از  نوبت جهت رسيدگي  مي‎پردازد. بايد توجه داشت که جلسه خارج از نوبت نزديک تر  از وقت عادي  است، اما به معني نزديکترين وقت نيست. البته مطابق قانون، در  هر موردي که  تشکيل دادگاه يا جلسه رسيدگي در وقتي که مقرر شده با مانعي  مواجه شود، به  دستور دادگاه بايد نزديکترين وقت رسيدگي ممکن معين شود. در  اين صورت کليه  حقوق و تکاليف اصاحب دعوا که مربوط به جلسه اي که تشکيل نشده  باشد، به  جلسه بعدي موکول مي‎شود. به موجب قانون، اگر تشکيل نشدن جلسه  دادگاه  ارتباطي با طرف هاي دعوا نداشته باشد، حداکثر زماني که بايد براي  رسيدگي  تعيين شود ظرف دو ماه است. تفاوت جلسه خارج از نوبت با جلسه عادي در  اين  است که وقت جلسه خارج از نوبت بدون در نظر گرفتن نوبت تعيين شود.


جلسه دادرسي


جلسه دادرسي فوق العاده : در مواردي که دادگاه طبق قانون در ارتباط با موضوعي موظف است جلسه رسيدگي   تعيين کند يا با تشخيص فوريت در پرونده اي، زماني را تعيين کرده و در آن   وقت به موضوع جلسه رسيدگي ‌کند به اين جلسه، دادرسي فوق العاده مي‎گويند.   بنابراين دادرسي فوق العاده زماني است که دادگاه بدون تعيين وقت قبلي به   موضوع رسيدگي مي‌کند و در اين جلسه بدون حضور طرف هاي دعوا، دادگاه به   پرونده رسيدگي يا رأي آن را صادر مي‌کند. وقت فوق‌العاده را مي‌توان نخستين   زماني دانست که بعد از رسيدگي به پرونده‌هاي نوبتي دادگاه تعيين مي‎شود و   امکان رسيدگي به موضوع را فراهم مي‌سازد.


مواردي که در جلسه دادرسي فوق العاده رسيدگي مي‎شود


برخي از مواردي که دادگاه مي‎تواند خارج از وقت رسيدگي، تصميم‌گيري کند و دستور تشکيل جلسه رسيدگي فوق‎العاده بدهد عبارتند از :



  1. زماني که خواهان دادخواست يا دعواي خود را باز پس بگيرد

  2. طرف هاي دعوا موضوع اختلاف خود را با سازش ختم کرده باشند و تنظيم گزارش اصلاحي را درخواست کنند

  3. يکي از اصحاب دعوا فوت کند

  4. دستور صدور اجراييه صادر شود

  5. قاضي دستور انجام تأمين دليل بدهد


همچنين بخوانيد:


احضاريه دادگاه و عواقب عدم توجه به آن 


حق فسخ اجاره از سوي موجر 


ضرورت هاي‎ انجام يک معامله ملکي 


تدليس يا فريب در ازدواج چه مجازات هايي دارد؟